اطلاعیه !
فرم عضویت در باشگاه مخاطبان







گروه مطالعات علوم دقیقه
تاریخ تأسیس : خرداد 1397






اعضای گروه

علیرضا شفاه
مسئول گروه

دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری

عضو شورای علمی موسسه علم و سیاست اشراق

عضو شورای سردبیری وبسایت علم و سیاست

مدیر مسئول فصلنامه علم و سیاست بابل

رئیس هیئت مدیره شرکت کیوان تیام غرب آسیا


امیرحسین صنایعی
دبیر گروه

دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری


سیده‌زهره مشعلچی

کارشناسی ارشد شیمی

معاون پژوهشی ادبستان انشاء


محمدحسین تسخیری

دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه علم

سردبیر وبسایت علم و سیاست

مدیر روابط عمومی فصلنامه علم و سیاست بابل



درباره گروه

ریاضی سرشار از کودکی است ورنه چگونه انسان می‌توانست در دنیای پر از گرفتاری‌ها و بیم‌ها و امیدها و غم‌ها و بده‌بستان‌ها ناگهان از هر چیز ببرد و به گوشۀ ریاضی پناه ببرد و در سایۀ آن گوشۀ خلوت، تمامِ های‌وهوی زندگی را به فراموشی بسپارد.


 آیا فراموشی زندگی واقعی، کرداری کودکانه نیست و آیا کودکی جز مفتون‌شدن به چیزی است که آدم را با خودش مثل چرخش برگ در جریان بازیگوش آب یک جوی کوچک می‌برد و آدم را کجا می برد؟ این پرسش را سرسری گرفته‌ایم اما باید از خود بپرسیم که ریاضیات در مقام نماینده علوم محض و به عنوان مسئولانه‌ترین کودکی‌کردن‌هایی که آدمی تاکنون تجربه کرده آدم را به نیروی کدام راز از راه زندگی به در می‌کند و او را با نیروی بازیگوش خود به کجا می‌برد؟ بی‌شک راز انسان، سیاست و زندگی، جایی در خلوت کودکانۀ ریاضی گم و پوشیده شده است. گروه مطالعات علوم دقیقه موسسه علم و سیاست اشراق می‌خواهد آن را پیدا کند.

بابل شورای عمومی


نوبت و سرنوشت
دور نهم گزارش‌های پژوهشی - گروه مطالعات علوم دقیقه - 1

کودکان کار
دور نهم گزارش‌های پژوهشی - گروه مطالعات علوم دقیقه -2
 




گروه مطالعات علوم دقیقه
خدای مخلوق
چگونه نامتناهی می‌تواند معیاری برای متناهی باشد؟

از یک طرف، هیچ رابطۀ مقایسه‌ای میان امرِ متناهی و امرِ نامتناهی وجود ندارد، و با این‌حال از طرف دیگر، نامتناهیْ «واحد، بسیط‌ترین و بسنده‌ترین معیار» برای چیزهای متناهی است. به‌چه معناییْ امرِ نامتناهی معیاری برای امرِ متناهی است؟ برای پرداختن به این پرسش، کوزانوس به سه استعارۀ ریاضی متوسل می‌شود. هر استعاره جنبه‌های مهمی را آشکار می‌سازد که در آن امرِ نامتناهی به‌عنوان سنجه و معیارِ امرِ متناهی عمل می‌کند.


گروه مطالعات علوم دقیقه
سرانجام، بازگشتِ به خویش
مروری بر مقالۀ «از زندگی متأملانه به زندگی فعالانه» اثر الیزابت براینت، ترجمۀ زانیار ابراهیمی

متألهان نومینالیستی قرن چهاردهم کوشیدند از آموزۀ رهایی الهی از همۀ ضرورت‌های فلسفی مشتق از نظم طبیعت دفاع کنند. ارادۀ مطلقا آزاد خداوند، در مقام مقدمۀ بنیادین الهیاتی وضع شد و قدرت مطلق الهی به مرتبۀ وصف اصلی و عمدۀ الهی ارتقا یافت. تشدید و تقویت وصف قدرت مطلق الهی، کیهان قرون‌وسطایی را نابود کرد. چون نومینالیست‌ها جهان مخلوق را تجلی خیر و خوبی خداوند یا خرد و حکمت او نمی‌دانستند، بلکه بیش و پیش از هر چیز، آن را تجلی قدرت مطلق خداوند تلقی کردند. به عبارت دیگر وجود جهان، به نحوی رادیکال، نتیجه‌ی بی‌واسطۀ ارادۀ مطلق خداوند تفسیر شد.


گروه مطالعات علوم دقیقه
روابط تاریخ و فلسفه علم
سخنرانی 1968 تامس کوهن در دانشگاه میشیگان

بنابراین، نزد مورخ، نظریه‌ها از جهات اساسی معینی کل‌گرایانه‌اند. تا آنجا که می‌تواند بگوید، آنها همیشه وجود داشته‌اند (گرچه نه به شکلی که بتوان به سادگی آنها را به نحو علمی توضیح داد)، و اینکه آنها همیشه همۀ پدیدارهای طبیعی قابل تصور را (گرچه نه اغلب با دقتی زیاد) تحت پوشش خود داشته‌اند. از چنین جهاتی آنها به وضوح شباهت با قوانین ندارند و در انحای رشد و ارزیابی‌شدن تفاوت‌های متناظرِ گریزناپذیری دارند. دربارۀ فرآیند اخیر بسیار کم می‌دانیم و مادام که نیاموزیم نظریه‌های منتخب گذشته را به نحو مناسبی بازسازی کنیم، چیز بیشتری هم نخواهیم آموخت.


گروه مطالعات علوم دقیقه
زندگیِ ناامید
به بهانهٔ حذف انتگرال از کتب آموزشی دبیرستان

آیا انسان شجاعت آن را دارد که این جهان بیمار را بر دوش بکشد و ناامید نشود؟ ریاضی تمرین این شجاعت است. تمرین امید به شگفتی. زیرا ریاضیات نه با کاربردهایش بل با کشف قطعیت چونان معجزه‌ا‌ی، در میان جهانی که بیماری از سر و روی آن می بارد، با امید به اینکه انسان می‌تواند در این جهان بیمار خودش بماند، زنده مانده است.


گروه مطالعات علوم دقیقه
تجربۀ ریاضیات
مقدمۀ هنری پوانکاره بر کتاب «علم و فرضیه»

آیا حواس ما فضا را بر ما عرضه می‌کنند؟ خیر، که اگر فضا را حواسمان به ما عرضه کرده بودند مطلقاً با فضای هندسه متفاوت بود. آیا هندسه از تجربه سرچشمه می‌گیرد؟ بحث دقیق پاسخ خواهد داد: خیر! بنابراین نتیجه می‌گیریم که اصول هندسه فقط توافق‌هایی هستند؛ اما این توافقات دلبخواهانه نیست.


گروه مطالعات علوم دقیقه
آیا بی‌مخاطره می‌توان چیزی آموخت؟
ریاضیات همچون یک موضع

اکنون علم بیش از هر چیز از صحنه خویش به دور افتاده است. علم از انسان جان می‌طلبد و جان از انسان علم، اما معلوم نیست کدامین جان بتواند بهای علم را پرداخت کند و کدامین علم بتواند خون‌بهای جانی باشد. جان کندن نام دیگر علم‌آموزی است ولی ما که علم را بی‌جان کندن می‌خواهیم، چگونه می‌توانیم جان کندن بیاموزیم؟


 1   

موسسه علم و سیاست اشراق
تهران خیابان شریعتی،بالاتر از طالقانی
خیابان بوشهر،پلاک21،واحد5
شماره تماس : 09355643099



عضویت در باشگاه مخاطبین

نزد آن­ها که دانایی را حق خود می‌دانند، پرسش از قیمت علم پرسشِ حسابگرانی محافظه­ کار است که نهایتاً حاضرند زندگی کنند به هر قیمتی. با این حال، آموختن به چه قیمتی؟ این سؤال حتی اگر از سرِ بی­حالی و خستگی بر زبان آمده باشد در ما امید و هراسی زنده می‌کند، نکند این راه که رفتن دارد و بازگشتن نه، دست‌کم برای من، بی‌سرانجام و بی‌حاصل باشد. آن‌ که با خود چنین نجوایی نداشته باشد، نه قدر زندگی بلکه پیش از آن، قدر خود علم را ندانسته است، چرا که علم پیش از هر گزاره‌ی صادقی که درباره‌ی چیزی داشته باشد، مدعی زندگی انسان است؛ هر آنکه خود را وقف چیزی همچون علم نمی‌کند، شخصیتی بی‌قدر است.

(تمام حقوق متعلق به موسسه علم و سیاست اشراق است)