مطالب

شرایط امکان داعش، چهره‌ی بحرانی خاورمیانه

ظهور داعش بیش از هر چیز ناشی از بحران دولت-ملت­‌ها در منطقه است. در سوریه با دولتی مواجهیم که تنها بر یک‌سوم سرزمین خود اعمال حاکمیت مؤثر می­کند و در آستانه فروپاشی قرار دارد، در عراق و تونس و افغانستان هم دولت‌های تازه‌تأسیسی داریم که هنوز نتوانسته‌اند حاکمیت خود را تثبیت کنند و این تثبیت حاکمیت به صرف زور اسلحه امکانپذیر نخواهد بود، تنها با معنا کردن «ملت» این کشورها است که دولت به قاعده خواهد نشست. در ایران هم وضع مستثنی نیست، اگر «ملت ایران» تحت‌الشعاع نزاع‌های قبیله‌ای و جناحی قرار گیرد، دولت ولو دولت اکثریت باشد تضعیف خواهد شد. در اینصورت باید منتظر وضعی بود که داعش یکی از عواید آن است.

داعش چیست و با جهان ما چه می‌کند؟

داعش به ما نزدیکتر از آن است که فکر می‌کنیم، لازم نبود نوبت به عملیات تروریستی در تهران برسد تا آن را بفهمیم. حتی نز دیکتر از آن است که بخواهیم ریشه‌هایش را در تاریخ عصبیت عربی بجوییم، داعش حکایت از بحران معاصر دولت است که هر روز آن را به جان تجربه می‌کنیم. اگر خاورمیانه از این بحران سر بیرون آورد، شاید به جای آنکه خاورمیانه‌ی جدید، جهان جدیدی داشته باشیم.

داعش بحرانی در فرم سیاست است

وجود داعش، از توجه به «فرم سیاست» می­گوید تکفیر، تفکری آشنا در سپهر فکری و فرهنگی اسلام است. سالهاست، ظهور جریانی را که در پیوند با فهمی انحصاری ازسنت پیغمبر، دعاوی خلوص­خواهانه­ای درباره­ی «امر الهی» و «امر دینی» دارد و از همین رهگذر، تقریبا هیچ یک از نحله­های اسلامی را برنمی­تابد؛ دریافته­ایم. ریشه­ها و زمینه­های […]

روح ۲۰۳۰ شیوه‌ی طرح آن را ایجاب می‌کند

مناقشه بر سر سند ۲۰۳۰ بالا گرفته است، مناقشه‌ای که گویا برای دولت حسن روحانی حیثیتی است. حسن روحانی وعده داده است که در این مناقشه کوتاه نخواهد آمد، این از معدود نقاطی است که در آن، حسن روحانی به تمامی مسئولیت اقدام خود را می‌پذیرد. شاید همینجا باشد که بتوان رویه کلی دولت او را در برخورد با مسائل فهمید و ارزیابی کرد.

چرا دولت یازدهم کم‌انگیزه به نظر می‌رسید؟

دولت حسن روحانی متهم به کم کاری است. گروهی این را نشانۀ بی‌­مسئولیتی دولت می­دانند، اما چه بسا این کم‌کاری ناشی از یک بی‌انگیزگی اساسی باشد که در خلق و خوی وزرای دولت یازدهم نیز هویدا بود. مطلب زیر سعی کرده است با استفاده از نظریۀ پنجره­‌های شکسته به تحلیل این وضعیت دولت یازدهم بپردازد؟

هاشمی؛ سیاستمدار

صحنه سیاست ایران از بازیگران سیاسی پر شده است، با این همه دیگر به سختی می‌توان کسی را واجد عنوان «رجل سیاسی» دانست. مرد سیاسی آزمون‌هایی دارد، مقدم بر همه آزمون شخصیت. ما با الگوهایی از شخصیت به استقبال آزمون مرد سیاسی می‌رویم، این یادداشت شخصیت مرحوم هاشمی را به آزمون این الگوها گذاشته است. هاشمی رفسنجانی شخصیت سیاسی داشت، او سیاستمدار بود.

سیاست برای رفسنجانی اینگونه بود

این مقاله را گری سیک (Gary Sick) به مناسبت فوت مرحوم هاشمی رفسنجانی نوشته است. گری سیک استاد مؤسسه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه کلمبیا است. او همچنین عضو شورای امنیت ملی آمریکا در دولت­های فورد و ریگان بوده است که در تحولات پس از پیروزی انقلاب اسلامی و موضوع تسخیر سفارت آمریکا نقش‌آفرینی برجسته­‌ای در هیأت حاکمه آمریکا داشته است. مشهور است که راه حل «سورپرایز اکتبر» که نهایتاً به همزمان شدن آزادی گروگان­‌ها با پیروزی ریگان در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا انجامید، ابتکار گری سیک بوده است.

گفتار امنیتی انتخابات را مرده می‌خواهد

انتخابات ۹۶ برگزار شده است و دولت امنیتی حسن روحانی بار دیگر منتخب مردم ایران بوده است. این یادداشت که قبل از برگزاری انتخابات نوشته شده است ادعا دارد تنها با گفتار سیاسی می‌توان بر گفتار امنیتی غلبه یافت. نتیجه انتخابات بار دیگر نشان داد صحنه سیاسی ایران تا چه حد از یک گفتار سیاسی اصیل تهی است.

حضور در انتخابات، به چه شرط یک کنش سیاسی خواهد بود؟

مشارکت در انتخابات همیشه و همه وقت به یک میزان از حساسیت نبوده است، انتخابات با تکیه به رخدادی و متأثر از طرحی در سیاست معنا می‌یابند. آیا نباید بترسیم از آنکه در فراموشی رخداد سیاست و در غیاب طرحی برای آینده، انتخابات دیگر چندان اهمیتی نداشته باشد، ولو اینکه مشارکت در آن بالا باشد؟!

صفحه 3 از 3123